2017/09/06

Festivalo por pregxi al knabino : Jenjaa aux Indragxatra

Ni, la Nevaroj aux  la indigxenoj de la Kathmando-Valo, preĝas al ŝtono, metalo, kristalo kaj ankaŭ al arbo, rivero, maro, monto aŭ aero. Sed ni ne ŝatas preĝi al homoj, la plej bela kreaĵo de la mondo. Jen, la Nevaroj - indiĝenoj de la Katmando-valo - de centoj da jaroj preĝas al knabino kiel diino en Katmando. Vere, estas malfacila preĝi al homoj.

Okazis hieraŭ la ĉaro precesio de la vivanta diino Kumari en Katmando. La festivalo nomiĝas "indrajatra". La Nevaroj preĝas al iu selektita knabino kiel simbolo de diina kvalito en knabinoj. Ŝin oni sidigas en bele dekoraciita ĉaro kaj tiras ĝin laŭ la stratoj de la antikva parto de la urbo. Por omaĝi ŝin venis ankaŭ la prezidento de la ŝtato (kaj venis aktivistoj de Maoistoj, por protestis kontrux la prezidneto). La knabino, selektita el budhanaj familioj, reprezentas la plej fortan diinon laŭ la Hinduismo.

Ŝi estas tia, simbole, laŭ nia traidicio kiu vere regas la landon. Kaj la reĝoj nur estas dungita laŭ ŝia deziro. Do, ŝi donas rajton kaj povon por regi ĉiu jare. Ĝis antaŭ du cent kaj kelkdekjaroj, oni gravuris ŝian nomon sur moneroj kaj oni prezentis la nacian buĝeton antuax ŝi. Ne gravas ĉu ŝi komprenis aŭ ne, sed ni tiel honoris la fotron de virinan diecon.

Kaj, politike, homoj memoras ĝin ĉar en tiu tago, venis atakantoj de alij malgrandaj ŝatato kaj, kiam la ingiĝenoj estis ĝuanta la festivalon, ili ruze forkaptis tronon de Katmando kaj deklaris ke li akiris la ŝtaton.

Dum unu semajno, dekoj da maskdanctrupoj venas al la reĝa palaco historia, por prezenti iliajn dancadojn, kiun ili daŭrigas dum multaj centjaroj. Tiel oni povas diri ke tiu ĉi semajno estas la plej plenkolora semajno en la tuta jaro por tiuj kiuj volas ĝui la veran kulturan etoson en Nepalo.

Fakte, la kreinto de tiu ĉi festivalo ja anraĝis multege da mono por ke la ĝi daŭru senfine. Sed bedaŭrinde, jarojs post jaroj, la registaro forprenis ĉiujn posedaĵojn de la festivalo-aranĝantoj kaj poste "donacis" iom da mono por daŭrigi la festivalojn. Kaj, antaŭ unu jaro, kiam la Maoistoj regis, ili subite anoncis ke ili ne plu donacos monon por festivalo. Fi! homoj protestis por iliaj kulturaj rajtoj kaj postulis ke la registaro redonu al ili la forprenitajn posedaĵojn.

2017/09/03

Mi ricevis premion






Mi tre gxojas anonci ke mi ricevis premion Kumar Kashyap Memoriga Jxurnalista Premio hieraux, pro mia 21 jara laboro kiel jxurnalsto, skrbanta pri diversaj aferoj, cxefe pri kulturo de Nevaroj kaj ankaux pri Budhismo. Dankon al cxiuj!

2017/08/25

Budhanoj de Lalitpur pilgrimis al monahxejoj de Bhaktapur



Katmando, Patano kaj Bhaktapuro estas tri gravaj urboj de Nepalo. Vivas tie la Nevaroj, estas la indigxenoj de tiuj urboj. De pli ol du mil jaroj, ili belegas iliajn logxlokojn per belaj temploj, domoj stratoj ktp.

En cxiuj urboj trovigxas Budhanoj. Trovivas en tute pli ol 500 antikvaj monahxejoj de Budhismo. Ili estis konstruitaj antaux 1500 jaroj aux 400 jaroj. Cxiuj havas belajn portojn, fenestrojn kaj cxefe la imago de la Budho.

En la 19an de auxgusto okazis pilgrimo de Lalitpur al Bhaktapur. Etsis pli ol 1300 da pilgrimoj. Mi tre gxojas partopreni en gxi kaj vidi tiajn belajn monahxejoj.

En la video trovigxas kelke da tiuj amaso de pilgrumoj. Bonvolue gxuu.

2017/08/18

Inundas severe en Nepalo



Nepalo nun suferas pro granda inundo ek de 14an de auxgusto 2017. Post la musxun-pluvado, la riveroj, ĉefe je orienta parto de Nepalo inundas kaj pro tio mortis pli ol 100 homoj en unu semajno. Kaj miloj da homoj forkuras sian propran vilaĝon al proksimaj mentetoj.


Pli ol 50,000 domoj estis detruitaj de la inundo kaj homoj nun vivas malseke en alebenaĵoj kaj montetoj ĉirkauxe.




Tradicie homoj bruligas kadavrojn post morto sed ĉitie mankas sekaj lignoj por bruligi ilin kaj ankaux teron por subterigi kadavrojn. Aperis tre kortuxa fotografo en ĵurnalo ke iu simple lasis kadavron de sia bebo en la akvo ĉar li mankis lokon por funebro.


Ili ja restis malsataj kaj malsekaj. Pli ol tio, nun venas danĝero ke ili amase malsaniĝu.


Deveno, venis modo peti monon al eksterlandanoj por doanco kaj kompreneble, ke tiu mono estos la plej parte mizota. Do, la registaro anoncis ke estas kontrauxleĝe kolekti donacon kaj disdoni tion al viktimoj. Tio estas bonega ideo por kontrol ŝtelistojn, kiu celas profiti per inundo.


Pli ol la pluvo kaj akvo en rivero, la inundoj pliiĝis per la damoj konstruitaj de Barato sur la bordo inter Barato kaj Nepalo. Multe da akvo, kiuj devas flui suden al Barato, estis blokita. La barata registaro ne permesas nin malfermi la pordojn. Tio ankaux estas la praktika problemo de la malgrandaj kaj malfortaj landoj kiuj situas apud grandaj kaj fortaj landoj, eble, tra la tuta mondo.



2017/07/27

Mia artikolo pri Esperanto en la reto !


Mi salutas cxiujn partoprenantojn de la 102a UK en Seulo. Mi bedauxras ke mi ne povis arangxi monon por mia vojagxo.

Jen mi hodiaux eldonis artikolon pri Esperanto en nia retnovajxejo en Nepalo.

Bonovlu viziti nin, "sxati", "diskonigi" gxin kaj monitri al niaj legantoj ke ni vivas ! Dankon.




2017/07/16

Kia biciklado !

Mi kun granda plezuro biciklis je cxirkaux 50 kilometroj dum tuta tago al malfacilaj kotoplenaj, malpuraj, malbonaj vojoj cxirkaux la urbo hodiau. Gxi nomigxas Katmandu Kora kaj partoprenis pli ol 2000 biciklantoj. #kora17


2017/05/30

Libro pri budhsmo

Nepalo estas la naskigxlando de la Budho. Sed malmulte da homoj sekvas budhismon kaj, pli malmulte da libroj pri budhismo aperas en Nepalo. Jen nun libro pri Budhosmo estis eldonita. Mi gxojas ke mi partoprenis en tiu evento.

premio

La ekspresident Ram Varan Yadav disdonis premiojn al aktivuloj pri homaj raitoj kaj jxurnalistojn.

2017/05/28

Menstruo en Nepalo

Menstruo estas unu el la plej grandaj problemoj de virinoj en Nepalo. Speciale inter la hindua socio, virinoj devas alfronti multajn diskriminaciojn dum la periodo. Ili ne rajtas eniri templon, kuiri manĝaĵon, tuŝi grenojn, florojn kaj manĝaĵon. Oni kredas, ke la aferoj putrus se ili tusxas la ajxojn dum la periodo. Pro tio virinoj ecx hezitas paroli pri iliaj periodoj kaj ili ne bone zorgas sin tiutempe. Ili eĉ ne metas tiun tukon. Estas speciale malfacila por knabinoj en lernejoj.

Sekve, iuj organizoj nun komencas kuraĝigi virinojn kaj knabinojn por paroli pri ĝi kaj lerni taŭgan manierojnn zorgi sin dum tiu tempo.

Kiel parto de ĝi,  estis programo organizita en kiu kelkaj konataj viraj aktoroj metis tiun tukon. Ili diris al ni, kiel estas vivi kun tiu napikin dum kvar tagoj.

Dank' al kontriuboj la buhisma lernejo staras

Yashodhara Bauddha Altlernejo estas unu el kelkaj lernejoj de Nepalo kie oni instruas iom de Budhismo.  Estis kreita per la laboro de lokaj buhanoj. Alie, oni ne rajtas nomi ilian lernejon "Budhisma" en Nepalo. Estas bone ke lokaj budhanoj estas tre fortaj kaj aktivaj kaj ili multe kontriubas por pli bonigi la lernejon. Okazis tia programo ke oni post longa lboro sukcesis starigi statuon de Budho en la lernejo kaj kaj saluti al la kontribuantoj. 

2017/05/16

Baloto de lokaj administrejoj


Okazis baloto de urbestroj kaj vilagxestroj la 14an de majo, finfine. 

De 20 jaroj la registaroj ne okazis lokajn elektojn, kvankam la cxefministroj estis sxangaxaj preskaux cxiujare. Ili nur pensis pri la registaro kaj kiel gajni la plej multe da mono el la nacia kofro por iliaj agadantoj. Kaj ili ne pensis kiel vivas civitanoj sen helpo de elektitaj reprezentantoj en lokaj administrejoj.

Post longa koruptado de du/tri grandaj partioj, oni deziris sxangxon en la loka politiko. Tiel mi pensis. Sed demokratio estas tia sistemo ke iam vi ricevas povon kaj gxi dauxras por jaroj... Sxajne ke malnovaj partioj gajnos plej multe da elektitaj memroj en la loka administrejoj. Oni parolas mlute pri sxanoj sed ili ne volas esti sxangxoj. 




2017/05/10

2017/04/30

2017/04/16

2017/04/07

2017/04/04

2017/03/04

2017/02/09

2017/01/06

Hejmoj vojigxas....



Cxiuj sxatas vojoj. Urboj estas belaj kiam la vojoj estas largxaj, sed tio ne siginfas ke oni devas lasi siajn hjmojn por ke la registaro largxigu la vojojn. La diskukto dauxras en Katmando - la indigxenoj sxatas vivi en siaj hejmoj kaj la registaro, cxiam faritas de enmigrantoj, volas perforte detrui ne nur domojn sed ankaux historion kaj kulturon kaj largigxi la vojojn.......

2017/01/01

Feliĉan Novan Jaron 2017 ! न्हूदँ २०१७ या भिंतुना ।

Feliĉan Novan Jaron 2017 ! न्हूदँ २०१७ या भिंतुना ।